Hoe hoogbegaafde kinderen tot leren komen?

september 17, 2020 10:56 pm | Gepubliceerd door | 2 Commentaren

Met het doel dat hoogbegaafde kinderen tot leren kunnen komen wordt er vaak een IQ test afgenomen. Naast de iq test wordt er ook vaak een persoonlijkheidstest afgenomen om zo handvatten te krijgen. Handvatten om het ook voor een hoogbegaafd kind mogelijk te maken om tot leren te komen.

Alfred Binet ontwikkelde in 1904 een methode, niet om slimme leerlingen, maar juist zwakke leerlingen te kunnen ontdekken, zodat zij extra begeleiding kon krijgen. Dit leidde tot de Simon-Binet IQ test. Deze IQ test bestaat uit verschillende onderdelen zoals logisch redeneren, rijmwoorden zoeken en voorwerpen benoemen. Oorspronkelijk bedoeld dus om zwakke leerlingen te ontdekken.

Oorspronkelijk bedoeld als uitgangspunt om tot leren te komen 

Binet beschreef wel het belang van de ‘ability to learn’. Hiermee gaf hij eigenlijk al aan dat een statische test, een moment opname waarbij je kan laten zien wat je geleerd hebt eigenlijk een uitgangspunt is. Bij de IQ test , de WISC5 wordt je cognitieve intelligentie gemeten. Dit is afhankelijk van de omgeving waarin je opgroeit, afhankelijk van hetgeen je aangeboden krijgt en afhankelijk van de testsituatie, Het uiteindelijk resultaat wordt vervolgens vergeleken met anderen.

Maar dan weet je toch nog niet wat er mogelijk is?

Met een IQ test kan je geen leerpotentieel bepalen. Je kan niet bepalen wat een leerling zou kunnen helpen om tot een beter resultaat te komen, om echt tot leren te komen. Je bent bij een IQ test gericht op het product en niet op het proces, op de mogelijkheden.

Hiervoor moet je op zoek gaan naar de grens van iemands kunnen en kennen, de zone van naaste ontwikkeling.

Zone van naaste ontwikkeling

Hoe hoogbegaafd kinderen tot leren komenDoor aan te sluiten bij de zone van naaste ontwikkeling (ZNO) moet je kind moeite doen doordat het niveau net buiten bereik is van wat het kind zelfstandig zou kunnen.

Wat een kind zelfstandig kan, is de actuele ontwikkeling. Waar een kind hulp bij nodig heeft, is de naaste ontwikkeling. Het gebied ertussen is de zone van naaste ontwikkeling: activiteiten die het kind nog niet zelfstandig kan, maar wel wanneer het ondersteuning krijgt bij de uitvoering ervan.

Als je de zone van naaste ontwikkeling van een kind aanspreekt, doe je dit door (ondersteund) aanbod dat net boven het niveau van het kind ligt.  De begrippen zone van naaste ontwikkeling en actuele ontwikkeling werden voor het eerst gebruikt door de Russische psycholoog Vygotsky (1896-1934). Hij deed veel onderzoek naar de manier waarop kinderen leren.

Het gaat om de manier waarop kinderen leren

Eenvoudig gezegd komt het hierop neer: het kind kan al iets, maar een volgende fase van de ontwikkeling dient zich bijna aan. Een fase waarbij het kind ondersteuning nodig heeft of uitleg om zich verder te ontwikkelen.

Zo kan Birgit al stukken spelen op de piano waarbij de handen apart spelen. Maar als ze dan een stuk krijgt waarbij ze ziet dat de handen tegelijk moeten spelen vind ze het wel heel spannend. Natuurlijk krijgt ze dit niet gewoon mee naar huis, maar wordt er gekeken en behandeld wat ze nodig heeft om het stuk wel te kunnen spelen. Er wordt onderzocht welke aanwijzingen nodig zijn om de volgende stap te zetten.

Samen maken we een stappenplan

  1. Waar zet je je handen?
  2. Wie gaat er beginnen?
  3. Wanneer spelen ze samen?
  4. Na het overzicht spelen we de melodie eerst
  5. Dan de andere stem en dan de maten die samen gespeeld worden apart.
  6. Als laatste speel je het hele stuk.

Dus eigenlijk speel je eerst wat je kan (actuele ontwikkeling) om daarna samen de lastige passage (zone van naaste ontwikkeling) te spelen. Door de juiste hulp en aanwijzingen komt Birgit tot leren

Als ouder of leerkracht stem je af op wat het kind kan en creëer je kansen om te oefenen. Zo stimuleer je de zone van naaste ontwikkeling, zo komt je hoogbegaafde kind tot leren en het gebruik van leerstrategieën.

 

Er is hulp nodig om tot leren te komen

Dit betekent dus ook voor het hoogbegaafde kind dat het noodzakelijk is om te zoeken naar de grens van zijn/haar kunnen en kennen en dan samen met het kind de volgende stap te maken. Dit betekent dus ook dat er altijd hulp nodig is en ondersteuning om echt tot leren te komen.

Het gaat dus om de manier waarop kinderen tot leren komen

Zaterdag was ik bij een symposium van StibCo waar op enthousiaste, betrokken en bevlogen wijze werd gesproken over dynamisch onderzoek en dynamisch assessment.

Door een statische test zoals een IQ test is niet te achterhalen hoe een hoogbegaafd kind tot leren komt. Maar door een dynamische test wel. Bij deze testen wordt ieder kind individueel bekeken op zijn leerbaarheid. Er wordt dus niet vergeleken met anderen, maar uitsluitend met zichzelf.

Grens opzoeken

Door eerst de grens op te zoeken van zijn kunnen en kennen. Te kijken hoe er omgegaan wordt met de frustratie en welke feedback er nodig is om verder te komen. Wanneer je weet welke feedback een kind nodig heeft kan dit ook toegepast worden in de schoolsituatie.

Leerbaarheid is dan met name de mate waarin een leerling profijt weet te trekken uit leerervaringen

Geen test om te achterhalen wat een kind al kan, maar een test naar wat een kind zou kunnen!

Tijdens dit symposium werd dus zeker gepleit voor onderzoek naar leerpotentieel gebaseerd op het concept ‘Zone van de naaste Ontwikkeling’. Uitgaande van taken die niet zelfstandig op te lossen zijn.

In mijn praktijk ga ik ook altijd op zoek naar die grens

Het moment dat een leerling het niet direct kan, het niet direct snapt en er echt wel wat moeite voor moet doen. Moeite doen voor een onderwerp wat je interesseert is natuurlijk wel al aantrekkelijker. De gebruikte feedback is vaak ook bruikbaar op school of thuis tijdens lastige situaties. Hoe dit te implementeren wordt dan ook besproken en doorgegeven.

Zeker hoogbegaafde leerlingen zijn dit lang niet altijd gewend, raken gefrustreerd, maar uiteindelijk geeft het ook een goed gevoel. Een goed gevoel doordat ze echt tot leren komen.

 

Wil jij hier meer over weten?

Heb jij een hoogbegaafd kind wat eigenlijk niet tot leren komt en wil je samen met mij op mogelijkheden creëren?

 

Ja, ik wil er meer over weten

 

Tags : , , , , ,

Gecategoriseerd in:, , , , ,

Dit bericht is geschreven door Karin



2 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *